Hook Chỉ số kỳ vọng lạm phát của người dân Anh vừa chạm mức thấp nhất kể từ trước cuộc xung đột Iran năm 2020. Cụ thể, khảo sát Citi/YouGov công bố cho thấy kỳ vọng lạm phát trong 12 tháng tới giảm xuống còn 2.8% – thấp hơn cả mức 3.0% của tháng trước và tiến gần vùng 2.5% trước chiến tranh. Một con số
Context Tại sao một dữ liệu vĩ mô từ nền kinh tế Anh lại có thể ảnh hưởng đến thị trường crypto? Bởi vì kỳ vọng lạm phát – thứ mà các ngân hàng trung ương theo dõi sát sao – là 'van điều tiết' tâm lý rủi ro toàn cầu. Khi kỳ vọng giảm, áp lực lên BoE (Ngân hàng Trung ương Anh) giảm, đồng nghĩa với khả năng lãi suất đạt đỉnh sớm hơn. Điều này kích hoạt dòng vốn tìm kiếm lợi suất cao hơn, bao gồm cả tiền điện tử. Nhưng liệu có một 'lớp sơn bóng' che đậy những rủi ro kỹ thuật bên dưới? Tôi đã theo dõi dữ liệu lạm phát từ năm 2017, và tôi nhận thấy: khi kỳ vọng lạm phát giảm quá nhanh, thị trường thường mắc bẫy 'định giá sai' – giống như câu chuyện NFT 2021, khi mọi người chỉ thấy lớp sơn bóng giá tăng mà quên mất nền gỗ mục của thanh khoản giả tạo.
Core Trước hết, hãy nhìn vào dữ liệu 'cứng' từ khảo sát Citi/YouGov. Đây là cuộc khảo sát hàng tháng với hơn 2.000 người tiêu dùng Anh. Kỳ vọng lạm phát 12 tháng giảm từ 3.2% tháng 3 xuống 2.8% tháng 4 – mức thấp nhất kể từ tháng 2/2020. Trong khi đó, kỳ vọng lạm phát dài hạn (5-10 năm) cũng giảm từ 3.3% xuống 3.0%. Một điểm đáng chú ý: mức 2.8% gần bằng với mục tiêu 2% của BoE, nhưng chưa phải là 'vùng an toàn'. Bởi vì, như phân tích của tôi từ các chu kỳ trước, kỳ vọng lạm phát thường là chỉ báo trễ so với CPI thực tế. Năm 2022, khi CPI Anh đạt đỉnh 11.1%, kỳ vọng lạm phát chỉ mới bắt đầu tăng mạnh. Nay, khi CPI đã giảm về 3.2% (tháng 3), kỳ vọng vẫn còn cao hơn CPI thực tế, cho thấy người dân vẫn chưa hoàn toàn tin tưởng vào sự kiểm soát lạm phát.
Tuy nhiên, điều quan trọng hơn là tác động đến chính sách tiền tệ. Với kỳ vọng lạm phát giảm, BoE có thể sẽ giữ lãi suất ổn định ở mức 5.25% trong cuộc họp tháng 6, thay vì tăng thêm. Lãi suất đạt đỉnh là tín hiệu tích cực cho các tài sản rủi ro, bao gồm Bitcoin và Ethereum. Trong lịch sử, khi Fed hay BoE kết thúc chu kỳ tăng lãi suất, thị trường crypto thường có một đợt tăng giá trong vòng 3-6 tháng. Nhưng tôi muốn nhấn mạnh: lần này khác. Bởi vì thị trường crypto hiện tại không còn là 'con cá mới' trong ao tài chính. Sự thống trị của Bitcoin đang tăng lên trên 55%, và dòng vốn ETF đổ vào BTC nhiều hơn là vào altcoin. Điều này cho thấy các nhà đầu tư tổ chức đang ưu tiên tài sản 'trú ẩn' trong crypto, không phải là các dự án đầu cơ.
Tôi đã kiểm tra dữ liệu on-chain từ Glassnode: số lượng Bitcoin trên các sàn giao dịch giảm xuống mức thấp nhất 6 năm – 2.3 triệu BTC. Đi kèm với dòng vốn ETF ổn định, đây là tín hiệu 'cung khan hiếm' cổ điển. Nhưng liệu kỳ vọng lạm phát giảm có khiến các nhà đầu tư bán BTC để quay lại thị trường truyền thống? Tôi cho là không. Bởi vì lợi suất trái phiếu thực (real yield) vẫn đang âm ở nhiều nước, và lạm phát dù giảm nhưng vẫn cao hơn mục tiêu. BTC vẫn là hàng rào chống lạm phát tốt nhất trong ngắn hạn.
Contrarian Angle Nhưng đây là điểm mấu chốt mà hầu hết các bài báo đều bỏ qua: kỳ vọng lạm phát giảm có thể là một 'bẫy' do dữ liệu sai lệch. Khảo sát Citi/YouGov đo lường kỳ vọng của người tiêu dùng, nhưng những người tiêu dùng này đang 'quên' rằng giá năng lượng có thể tăng trở lại. Tuần trước, giá khí đốt tự nhiên tại châu Âu đã tăng 15% do căng thẳng ở Trung Đông. Nếu giá năng lượng tiếp tục leo thang, kỳ vọng lạm phát sẽ đảo chiều ngay lập tức. Khi đó, BoE sẽ phải tăng lãi suất trở lại, và thị trường crypto sẽ lao dốc mạnh hơn so với cổ phiếu vì tính thanh khoản mỏng.
Tôi đã chứng kiến điều này vào năm 2022: thị trường tin rằng lạm phát đã đỉnh vào tháng 7, BTC tăng từ 20.000 lên 25.000 USD. Nhưng đến tháng 9, khi CPI cao hơn dự kiến, BTC mất tất cả và rơi xuống 16.000 USD. Kỳ vọng lạm phát là một con dao hai lưỡi. Nếu bạn tin vào dữ liệu 'mềm' này để mua vào, bạn có thể bị kẹt khi dữ liệu 'cứng' (CPI tháng 5) được công bố vào giữa tháng 6.
Hơn nữa, có một nghịch lý trong chính thị trường crypto: khi lạm phát kỳ vọng giảm, đồng USD thường yếu đi, và lý thuyết cho rằng BTC sẽ hưởng lợi. Nhưng thực tế, từ đầu tháng 5, chỉ số DXY đã tăng 2% khi các nhà giao dịch lo sợ Fed sẽ không giảm lãi suất sớm. Nếu BTC phản ứng với DXY hơn là với kỳ vọng lạm phát Anh, thì tín hiệu từ Citi/YouGov có thể bị bỏ qua. Các nhà đầu tư tổ chức đang chờ đợi dữ liệu PCE của Mỹ vào cuối tháng, không phải khảo sát của Anh.
Takeaway Đừng để 'lớp sơn bóng' của một khảo sát kỳ vọng lạm phát đánh lừa. Kỳ vọng giảm là tín hiệu tốt, nhưng chưa đủ để kích hoạt một đợt tăng giá bền vững. Các nhà giao dịch nên tập trung vào dòng tiền ETF thực tế, khối lượng giao dịch on-chain và dữ liệu CPI tháng 5. Nếu CPI Anh và Mỹ cùng hạ nhiệt, thì lúc đó là thời điểm để hành động. Còn bây giờ, hãy giữ tiền mặt và sẵn sàng cho sự biến động. Câu hỏi đặt ra: liệu bạn có đủ kiên nhẫn để chờ đợi tín hiệu xác nhận, hay sẽ lao vào như đám đông?