Tuần này, một bài viết với tên tác giả khoa trương 'ông chú khốn khổ ở phố Wall' đã gây xôn xao cộng đồng Web3 Việt Nam. Lời tiên tri của anh ta thật sự gây sốc: OpenAI sắp sụp đổ, và sự kiện này sẽ gây ra một cuộc thanh lý toàn cầu, giống như vụ sụp đổ của Lehman Brothers năm 2008. Là một người đã săn lùng các câu chuyện ICO trong cơn sốt năm 2017, tôi biết rằng thị trường luôn có những câu chuyện giật gân. Nhưng hãy thành thật mà nói, lần này có hơi quá đáng. Không phải vì câu chuyện không có cơ sở, mà vì nó bỏ qua những chi tiết kỹ thuật quan trọng nhất. Tôi sẽ dùng vài phút để cùng bạn mổ xẻ câu chuyện "Lehman Brothers AI" này dưới góc nhìn của một nhà đầu tư token fund.
Đầu tiên, hãy tìm hiểu bối cảnh. 'Ông chú khốn khổ' tự xưng là một nhà đầu cơ theo phong cách 'Big Short', chuyên đi ngược lại đám đông. Anh ta đã đầu tư rất nhiều vào các vị thế bán khống, và bây giờ, anh ta đang tung ra một câu chuyện để tạo ra sự hoảng loạn. Cụ thể, anh ta chỉ ra rằng mô hình kinh doanh của OpenAI hiện tại là không bền vững. Chi phí vận hành (đặc biệt là chi phí suy luận) lên tới hơn 7 tỷ đô la mỗi năm, trong khi doanh thu hàng năm chỉ đạt 3-4 tỷ đô la. Điều này khiến OpenAI thua lỗ nặng nề. Và nó sẽ phải đối mặt với một cuộc 'thanh lý' khi các nhà đầu tư như Microsoft, SoftBank ngừng bơm tiền. Câu chuyện này có vẻ hợp lý, nhưng nó đã bỏ qua một số sự thật quan trọng.
Phần cốt lõi mà tôi muốn bạn hiểu là cơ chế của câu chuyện này: nó là sự kết hợp hoàn hảo giữa tâm lý sợ hãi và sự thiếu hiểu biết về kỹ thuật. Hãy nhìn vào các chi tiết. Thứ nhất, 'ông chú khốn khổ' đã so sánh OpenAI với Lehman Brothers. Đây là một sự so sánh hoàn toàn sai lầm. Lehman Brothers sụp đổ do hệ thống tài chính toàn cầu bị đòn bẩy quá mức, gây ra hiệu ứng domino. OpenAI là một công ty công nghệ tư nhân duy nhất. Nếu nó sụp đổ, thiệt hại sẽ tập trung vào các cổ đông, đối tác (chủ yếu là Microsoft) và các nhà phát triển phụ thuộc vào API của nó. Nó không thể gây ra một cuộc khủng hoảng thanh khoản toàn cầu. Tuy nhiên, tác động đến tâm lý thị trường là có thật. Nếu OpenAI sụp đổ, giá cổ phiếu của Microsoft, Google và các công ty AI khác sẽ giảm mạnh, nhưng đó không phải là sự kiện 'Lehman Brothers' mà là một sự điều chỉnh cần thiết. Tôi đã từng mất 70% danh mục đầu tư trong đợt sụp đổ năm 2022, và tôi biết sự khác biệt giữa một cú sốc tạm thời và một thảm họa hệ thống.
Khi bạn nhìn vào khía cạnh kỹ thuật, câu chuyện càng trở nên yếu ớt. 'Ông chú khốn khổ' có thể đã đúng về việc OpenAI thua lỗ, nhưng anh ta đã bỏ qua một thực tế quan trọng: tốc độ tăng trưởng doanh thu của OpenAI là hơn 100% mỗi năm. Trong thế giới startup, một công ty có tốc độ tăng trưởng như vậy, dù thua lỗ, vẫn có thể huy động vốn rất dễ dàng. Hơn nữa, các nhà đầu tư lớn như SoftBank và Microsoft có thể không quan tâm đến lợi nhuận ngắn hạn. Đối với họ, OpenAI là một canh bạc chiến lược để kiểm soát tương lai của AI. Việc bỏ qua yếu tố này cho thấy sự thiếu hiểu biết về cách thức hoạt động của thị trường vốn mạo hiểm. Từng có một lần, tôi đã đầu tư vào một dự án DeFi vào năm 2020, nó thua lỗ nặng nề, nhưng bởi vì sự tăng trưởng nhanh chóng và tiềm năng thị trường, nó đã thu hút được vòng tài trợ 100 triệu đô la. Đó là bản chất của trò chơi.
Giờ đây, tôi muốn đưa ra một góc nhìn phản trực giác. Một trong những điểm mù nguy hiểm nhất trong câu chuyện của 'ông chú khốn khổ' là anh ta hoàn toàn bỏ qua khả năng 'Quá lớn để sụp đổ' của OpenAI. Trong một thế giới mà AI trở thành xương sống của kinh tế và quân sự, chính phủ các nước sẽ không bao giờ để OpenAI sụp đổ. Họ sẽ can thiệp để cứu nó, hoặc buộc nó phải được mua lại bởi Microsoft hoặc một tập đoàn quốc gia. Tôi nhớ lại câu chuyện về 'Basic Attention Token' (BAT) năm 2017, khi tôi gần như thuyết phục quỹ của mình không đầu tư vì mọi người cho rằng nó quá rủi ro. Nhưng cuối cùng, tôi đã nhìn thấy sự cộng hưởng giữa công nghệ và ý nghĩa xã hội. Điều tương tự có thể xảy ra với OpenAI. Sự 'sụp đổ' mà 'ông chú khốn khổ' nói đến thực chất chỉ là một cuộc tái cấu trúc hoặc mua lại. Đây là điều mà anh ta cố tình bỏ qua để tạo ra sự hoảng loạn. Nếu bạn tin vào câu chuyện của anh ta, bạn sẽ bán khống Microsoft hoặc các token AI. Và ai sẽ là người hưởng lợi? Chính là anh ta.
Vậy, câu chuyện tiếp theo là gì? Đối với tôi, đây không phải là thời điểm để sợ hãi, mà là thời điểm để suy nghĩ. Nếu một câu chuyện giật gân như vậy đủ để làm rung chuyển thị trường, thì đó là dấu hiệu cho thấy bong bóng AI đang ở giai đoạn cuối. Nhưng hãy nhớ, bong bóng vỡ không có nghĩa là công nghệ biến mất. Nó chỉ có nghĩa là những người chơi yếu sẽ bị loại bỏ. Vậy câu hỏi đặt ra là: Liệu bạn có đang đặt cược vào câu chuyện đúng đắn hay không? Dựa trên kinh nghiệm đầu tư 7 năm của tôi, tôi tin rằng câu chuyện về một OpenAI 'sụp đổ' và gây ra 'Lehman Brothers AI' là một sự cường điệu hóa có chủ đích. Đó là một chiêu trò để kiếm lợi từ nỗi sợ hãi của bạn. Đừng để bị cuốn vào nó. Thay vào đó, hãy dùng thời gian này để nghiên cứu các dự án cơ bản và chuẩn bị cho cơ hội mua vào khi tâm lý hoảng loạn lên đến đỉnh điểm.
